Ήταν μια επική ανακάλυψη. Η βιβλιογραφική έρευνα ενός Ολλανδού επιστήμονα πήρε δραματική τροπή όταν ανακάλυψε ένα απόσπασμα 1.700 ετών από την «Οδύσσεια», κρυμμένο μέσα σε ένα βιβλίο του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης.
Ο Mark de Kreij, ειδικός στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία και καθηγητής, ερευνούσε αρχαία αιγυπτιακά και ελληνικά κείμενα στην ολλανδική πόλη. Καθώς ξεφύλλιζε μια συλλογή πρώιμων χριστιανικών χειρόγραφων που ανήκαν σε έναν Γερμανό επιστήμονα, έπεσε πάνω σε ένα περίεργο κομμάτι περγαμηνής.
Το φθαρμένο απόσπασμα έχει διαστάσεις μόλις 6,6 εκατοστά επί 7,7 εκατοστά, δηλαδή περίπου το μέγεθος ενός τραπουλόχαρτου, και περιέχει μια χούφτα στίχους από τη ραψωδία μ’ της επικής δημιουργίας του Ομήρου.
Όμως ο καθηγητής de Kreij το αναγνώρισε αμέσως ως ένα κομβικό σημείο της πλοκής στο κλασικό έπος. «Τυχαίνει να είναι ένα πραγματικά διασκεδαστικό απόσπασμα», δήλωσε στο RTV Utrecht, σύμφωνα με την New York Post.
Η οργή του θεού Ηλίου
Αυτό το κομβικό πέρασμα περιγράφει την ατυχή στιγμή που ο θεός Ήλιος ανακαλύπτει ότι ο Οδυσσέας και οι άνδρες του έφαγαν τα ιερά χρυσά βόδια του. Νωρίτερα στο έπος, ο Έλληνας ήρωας είχε προειδοποιηθεί από τη μάγισσα Κίρκη να προσέχει τον θεό Ήλιο. Τελικά, αγνόησε τη συμβουλή της και άφησε τους ναύτες του να δράσουν ανεξέλεγκτα στη μαγεμένη γη.
Οι ναυτικοί του αποφάσισαν να φάνε τα θεϊκά βοοειδή, κάνοντας τον Ήλιο να καταστρώσει μια αιματηρή εκδίκηση εναντίον του πληρώματος του πλοίου. Στο τέλος του κεφαλαίου, κάθε ναύτης εκτός από τον Οδυσσέα έχει σκοτωθεί από τον Δία.
Οι ερευνητές υποπτεύονται ότι η περγαμηνή ανήκε σε μια έκδοση τσέπης του έπους που παρήχθη στην Όαση Φαγιούμ της Αιγύπτου γύρω στο 300 μ.Χ. Ο καθηγητής de Kreij χαρακτήρισε την περγαμηνή «ανωμαλία», ισχυριζόμενος ότι τα περισσότερα αποσπάσματα που ξεθάβονται είναι αρκετά βαρετά. Δήλωσε ότι το αιγυπτιακό απόσπασμα πιθανότατα επιβίωσε μόνο επειδή προστατευόταν από τις άλλες σελίδες.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το απόσπασμα της Οδύσσειας είναι ένα από τα μόλις 30 που έχουν ανακαλυφθεί — συμπεριλαμβανομένου ενός που βρίσκεται σήμερα στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης. «Έχω την καλύτερη δουλειά στον κόσμο», δήλωσε ο de Kreij. «Είμαι ένας κυνηγός θησαυρών. Κάθε μέρα βρίσκεις κάτι ωραίο. Αυτό είναι ένα από αυτά».
Ο de Kreij δήλωσε ότι το απόσπασμα παρέμενε εντοπισμένο στη βιβλιοθήκη για χρόνια, μέχρι που το συνάντησε ενώ εξέταζε μια συλλογή κοπτικών χειρόγραφων. Το κείμενο, στα αρχαία ελληνικά, ήταν φωλιασμένο ανάμεσα σε μια παρτίδα κοπτικών παπύρων.
Ανεξίτηλο έπος στο χρόνο
Μόνο μια χούφτα αποσπασμάτων από αντίγραφα της Οδύσσειας έχουν επιβιώσει από αυτή την περίοδο, αλλά η ανακάλυψη δείχνει πώς το επικό παραμύθι αντέχει στο χρόνο.
«Το περίεργο με τη δουλειά μου είναι ότι η Οδύσσεια είναι σχεδόν το λιγότερο συναρπαστικό πράγμα που μπορείς να ανακαλύψεις», δήλωσε, σύμφωνα με το Dutchnews.nl.
«Υπάρχουν πολλά βαρετά σήμεια στην Οδύσσεια. Αλλά αυτό είναι ένα εξαιρετικό απόσπασμα».
