– Θεσμικός ρόλος, περιβαλλοντική ευθύνη και έλλειμμα διαφάνειας της Περιφέρειας
Κεντρικής Μακεδονίας
Η πρόσφατη δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με την πρόθεση απόληψης
αμμώδους υλικού από τη θαλάσσια περιοχή του Ακρωτηρίου Επανομής, στο πλαίσιο
των έργων κατασκευής του 6ου προβλήτα του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης,
έχει προκαλέσει εύλογο προβληματισμό στις τοπικές κοινωνίες, στους
περιβαλλοντικούς φορείς και στους πολίτες της ευρύτερης περιοχής του Θερμαϊκού.
Πρόκειται για μια παρέμβαση μεγάλης κλίμακας, η οποία αφορά άμεσα μια
περιβαλλοντικά ευαίσθητη παράκτια και θαλάσσια ζώνη, με κρίσιμη σημασία για τη
μορφολογική ισορροπία των ακτών, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την αλιευτική
δραστηριότητα και συνολικά τη βιωσιμότητα του τοπικού οικοσυστήματος.
Παρά τη σοβαρότητα και τις δυνητικά μη αναστρέψιμες επιπτώσεις μιας τέτοιας
απόληψης, δεν έχει προηγηθεί καμία ουσιαστική δημόσια ενημέρωση ή διαβούλευση
με τους άμεσα θιγόμενους Δήμους, τις τοπικές κοινωνίες, τους επαγγελματικούς και
περιβαλλοντικούς φορείς. Το γεγονός αυτό συνιστά σοβαρό θεσμικό έλλειμμα, ιδίως
όταν πρόκειται για έργα που μεταβάλλουν τη φυσιογνωμία του παράκτιου χώρου.
Επιπλέον, παραμένει ασαφές:
• ποιος ήταν ο ρόλος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στη διαδικασία,
• αν και πότε ενημερώθηκαν οι αρμόδιες υπηρεσίες της,
• και κατά πόσο ασκήθηκε ουσιαστικός έλεγχος ως προς την περιβαλλοντική
τεκμηρίωση και τις εναλλακτικές λύσεις.
Η Περιφέρεια δεν μπορεί να εμφανίζεται είτε ως απλός παρατηρητής είτε ως θεσμικά
αποστασιοποιημένος φορέας σε παρεμβάσεις που αφορούν ευθέως τον φυσικό
πλούτο, τη χωρική συνοχή και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της Κεντρικής
Μακεδονίας.
Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται η Διοίκηση της Περιφέρειας Κεντρικής
Μακεδονίας:
- Πότε, από ποιον φορέα και με ποιον επίσημο τρόπο ενημερώθηκε η Περιφέρεια για
την πρόθεση απόληψης αμμώδους υλικού από τη θαλάσσια περιοχή του Ακρωτηρίου
Επανομής;
Υπάρχουν σχετικές υπηρεσιακές εισηγήσεις, γνωμοδοτήσεις ή έγγραφα και, αν ναι,
για ποιον λόγο δεν έχουν τεθεί υπόψη του Περιφερειακού Συμβουλίου και της
κοινωνίας; - Αξιολογήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας η επάρκεια της
περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης, ιδίως ως προς:
- τη διάβρωση των ακτών,
- τη μεταβολή των θαλάσσιων ρευμάτων,
- τις σωρευτικές επιπτώσεις στον Θερμαϊκό Κόλπο από συναφή έργα και
παρεμβάσεις;
- Ζήτησε ή εισηγήθηκε η Περιφέρεια συμπληρωματικά μέτρα προστασίας,
παρακολούθησης ή περιορισμούς πριν την υλοποίηση της απόληψης και κατά τη
διάρκειά της;
Αν όχι, με ποιο σκεπτικό κρίθηκε ότι τα υφιστάμενα μέτρα είναι επαρκή; - Για ποιον λόγο δεν οργανώθηκε καμία διαδικασία ανοιχτής δημόσιας
διαβούλευσης, παρά τη σοβαρότητα του έργου και τις άμεσες επιπτώσεις στις τοπικές
κοινωνίες της Επανομής και του Θερμαϊκού; - Εξετάστηκαν εναλλακτικές λύσεις για την προμήθεια των απαιτούμενων υλικών
(π.χ. από ήδη αδειοδοτημένες χερσαίες πηγές ή μέσω επαναχρησιμοποίησης υλικών);
Αν ναι, ποια ήταν τα κριτήρια απόρριψής τους υπέρ της επιλογής της θαλάσσιας
απόληψης; - Πώς τοποθετείται πολιτικά η Διοίκηση της Περιφέρειας απέναντι στο γεγονός ότι
ένα έργο με τέτοιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα προχωρά χωρίς κοινωνική συναίνεση,
διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών; - Προτίθεται η Περιφέρεια να δεσμευτεί ότι στο εξής καμία αντίστοιχη παρέμβαση
στον παράκτιο και θαλάσσιο χώρο δεν θα προωθείται χωρίς έγκαιρη ενημέρωση,
ουσιαστική διαβούλευση και αυξημένους περιβαλλοντικούς όρους;
Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η θεσμική διαφάνεια δεν αποτελούν
εμπόδιο στην πρόοδο, αλλά προϋπόθεση για δίκαιες, βιώσιμες και κοινωνικά
αποδεκτές επιλογές.
Η διοίκηση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας οφείλει να αποδείξει έμπρακτα
ότι δεν λειτουργεί ως παθητικός θεατής ισχυρών συμφερόντων, αλλά ως
θεματοφύλακας του δημόσιου συμφέροντος και της περιβαλλοντικής ισορροπίας.
Πράξεις για τη Μακεδονία.
