Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται ένα νέο, σημαντικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ με αποδέκτη τη Γροιλανδία. Σύμφωνα με επίσημα έγγραφα προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση πρόκειται να επικεντρωθεί στρατηγικά στους τομείς της ενέργειας, των κρίσιμων πρώτων υλών, καθώς και στην αναβάθμιση της διοικητικής ικανότητας της χώρας.
Η επίσημη παρουσίαση του πακέτου, το οποίο θα καλύψει τη διετία 2026-2027, είναι προγραμματισμένη να γίνει κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης της Προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στο Νουούκ. Εκεί αναμένεται να συνυπογραφεί μια ιδιαίτερα σημαντική Κοινή Δήλωση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Γροιλανδίας.
Η προέλευση και το παρασκήνιο των κονδυλίων
Βάσει των στοιχείων από την Επιτροπή Προϋπολογισμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα 150 εκατομμύρια ευρώ του πακέτου θα αντληθούν από το «μαξιλάρι αναδυόμενων προκλήσεων και προτεραιοτήτων», το οποίο υπάγεται στο χρηματοδοτικό μέσο NDICI–Global Europe της ΕΕ. Η προέλευση των υπόλοιπων 50 εκατομμυρίων ευρώ δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα στα επίσημα έγγραφα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αρχικές δημόσιες εκτιμήσεις για το ύψος της βοήθειας ήταν χαμηλότερες, καθώς ο Επίτροπος Διεθνών Συνεργασιών, Γιόζεφ Σίκελα, είχε κάνει λόγο τον Ιανουάριο για ένα ποσό που απλά θα ξεπερνούσε τα 50 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τον Απρίλιο οι αναφορές της Επιτροπής προς το Ευρωκοινοβούλιο ανέβαζαν τον πήχη πάνω από τα 150 εκατομμύρια ευρώ.
Ορυκτά κρίσιμης σημασίας και γεωστρατηγικός ρόλος
Το ενδιαφέρον των Βρυξελλών για τη Γροιλανδία δεν είναι τυχαίο, καθώς στο έδαφός της εντοπίζονται γεωλογικά κοιτάσματα για 25 από τις 34 πρώτες ύλες που η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει ως κρίσιμης σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία και την πράσινη μετάβαση. Οι δύο πλευρές έχουν ήδη υπογράψει από τον Νοέμβριο του 2023 μια στρατηγική συνεργασία για βιώσιμες αλυσίδες αξίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ξεχωρίζει το έργο μολυβδαινίου Malmbjerg της εταιρείας Greenland Resources, το οποίο σύμφωνα με τον Σίκελα θα μπορούσε μελλοντικά να καλύψει το σύνολο των αμυντικών αναγκών της Ευρώπης σε μολυβδαίνιο. Παρόλα αυτά, καμία επίσημη πηγή δεν συνδέει ακόμα άμεσα το συγκεκριμένο έργο με τη χρηματοδότηση των 200 εκατομμυρίων.
Οι διπλωματικές επαφές στο Νουούκ
Η επίσκεψη της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε αρχικά σχεδιαστεί για τον περασμένο Μάρτιο, όμως αναβλήθηκε εξαιτίας των πρόωρων εκλογών που προκηρύχθηκαν στη Δανία και των μετέπειτα διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης στην Κοπεγχάγη. Στο ταξίδι της, η Πρόεδρος της Επιτροπής θα συνοδεύεται από τον Επίτροπο Σίκελα και θα έχει υψηλού επιπέδου συναντήσεις με:
- Τον Πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Γενς Φρέντερικ Νίλσεν
- Την Πρωθυπουργό της Δανίας, Μέττε Φρέντερικσεν
- Τον Πρωθυπουργό των Νήσων Φερόε, Μπεϊνίρ Γιοχάνεσεν
Μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και αύξηση της στήριξης
Το πακέτο αυτό είναι εντελώς ανεξάρτητο από μια άλλη, πολύ μεγαλύτερη πρόταση της Κομισιόν, η οποία προβλέπει τη διάθεση 530 εκατομμυρίων ευρώ στη Γροιλανδία για την επόμενη επταετία (2028-2034). Το ποσό αυτό μεταφράζεται σε μια θεαματική αύξηση της τάξης του 136% σε σύγκριση με την τρέχουσα χρηματοδότηση (η οποία ανέρχεται στα 225 εκατομμύρια ευρώ για την παιδεία και την πράσινη ανάπτυξη).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δικαιολογεί αυτή την ενισχυμένη οικονομική στήριξη επισημαίνοντας τη ραγδαία αυξανόμενη γεωστρατηγική και πολιτική σημασία που αποκτά η Γροιλανδία στην περιοχή της Αρκτικής.
