ειραματικό φάρμακο με την ονομασία ION224 φαίνεται να προσφέρει ελπίδες για την αντιμετώπιση του λιπώδους ήπατος που συνδέεται με την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Το ION224 δρα αναστέλλοντας ένα ένζυμο που ονομάζεται DGAT2. Το ένζυμο αυτό παίζει βασικό ρόλο στην παραγωγή και αποθήκευση λίπους στο ήπαρ.
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η υπερβολική συγκέντρωση λίπους στα ηπατικά κύτταρα προκαλεί φλεγμονή, καταστροφή ιστών και δημιουργία ουλών με την πάροδο του χρόνου. Με την αναστολή του DGAT2, το νέο φάρμακο παρεμβαίνει στην ίδια τη ρίζα της νόσου, περιορίζοντας τη συσσώρευση λίπους και τη φλεγμονή μέσα στο ήπαρ.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ Rohit Loomba από τη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, χαρακτήρισε τη μελέτη «καθοριστική πρόοδο» στη μάχη κατά της MASH. Σύμφωνα με τον ίδιο, η θεραπεία αυτή διαφοροποιείται από τις περισσότερες υπάρχουσες προσεγγίσεις, οι οποίες βασίζονται κυρίως στην απώλεια βάρους. Το ION224 φάνηκε να βελτιώνει την κατάσταση του ήπατος ακόμη και σε ασθενείς που δεν έχασαν σημαντικό βάρος, γεγονός που υποδηλώνει ότι θα μπορούσε στο μέλλον να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα απώλειας βάρους, όπως οι θεραπείες GLP-1.
Η κλινική δοκιμή φάσης IIb περιλάμβανε 160 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες που έπασχαν από MASH και ήπια έως μέτρια ίνωση του ήπατος. Οι συμμετέχοντες έλαβαν μηνιαίες ενέσεις διαφορετικών δόσεων του ION224 ή εικονικό φάρμακο (placebo) για διάστημα 51 εβδομάδων. Τα καλύτερα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν στην ομάδα που έλαβε την υψηλότερη δόση. Περίπου το 60% των ασθενών παρουσίασαν σημαντική βελτίωση της ηπατικής λειτουργίας σε σύγκριση με όσους έλαβαν placebo. Οι ερευνητές σημείωσαν επίσης ότι το φάρμακο ήταν γενικά ασφαλές και καλά ανεκτό. Δεν καταγράφηκαν σοβαρές παρενέργειες που να σχετίζονται άμεσα με τη θεραπεία. Το στοιχείο αυτό θεωρείται ιδιαίτερα ενθαρρυντικό, καθώς άλλες θεραπείες που στοχεύουν στη μείωση του λίπους στο ήπαρ έχουν συνδεθεί με επικίνδυνες αυξήσεις των τριγλυκεριδίων. Αντίθετα, το ION224 δεν εμφάνισε τέτοια προβλήματα.
Η MASH, που παλαιότερα ονομαζόταν NASH, ανήκει σε μια ευρύτερη κατηγορία παθήσεων γνωστή ως MASLD, δηλαδή μεταβολική δυσλειτουργία που σχετίζεται με λιπώδη νόσο του ήπατος. Η συχνότητά της αυξάνεται ραγδαία παγκοσμίως εξαιτίας της αύξησης της παχυσαρκίας και του διαβήτη. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου ένας στους τέσσερις ενήλικες παγκοσμίως μπορεί να πάσχει από κάποια μορφή λιπώδους νόσου του ήπατος, ενώ πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες επηρεάζονται ήδη από τη νόσο.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν, επειδή τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά μόνο όταν η ηπατική βλάβη έχει προχωρήσει σημαντικά. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η δημιουργία ουλών μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση και ηπατική ανεπάρκεια, αφήνοντας τη μεταμόσχευση ήπατος ως μία από τις λίγες διαθέσιμες λύσεις. Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για το ένζυμο DGAT2 έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, επειδή συμμετέχει σε μια βασική διαδικασία παραγωγής λίπους στο ήπαρ, γνωστή ως de novo λιπογένεση. Η διαδικασία αυτή θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που οδηγούν σε φλεγμονή και ίνωση στη MASH. Για τον λόγο αυτό, το ION224 χαρακτηρίζεται από τους ειδικούς ως το πρώτο φάρμακο του είδους του που δείχνει τόσο ουσιαστική βιολογική επίδραση στη νόσο.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές φάσης III, ώστε να διαπιστωθούν πλήρως η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια του φαρμάκου σε μεγαλύτερο πληθυσμό ασθενών. Αν οι επόμενες μελέτες είναι επιτυχείς, το ION224 θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα στοχευμένη θεραπεία που όχι μόνο σταματά την εξέλιξη της νόσου, αλλά πιθανόν αντιστρέφει και μέρος της ηπατικής βλάβης πριν αυτή γίνει απειλητική για τη ζωή.
