«Το τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν και παραμένει παράνομο. Δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα», τονίζει ο Υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, κ. Τάσος Χατζηβασιλείου, σε συνέντευξή του στη «Μακεδονία της Κυριακής».
Όπως επισημαίνει, η τελευταία εξέλιξη στη Λιβύη δεν αλλάζει τίποτα στην πράξη, ενώ η Ελλάδα συνεχίζει τον σχεδιασμό της, ξεκινώντας συζητήσεις με την Αίγυπτο για την επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ και προωθώντας τα έργα συνδεσιμότητας στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.
Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές εξελίξεις, ο κ. Χατζηβασιλείου υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα διεκδικεί έναν φιλόδοξο και αξιόπιστο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, με ισχυρή χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής, ενώ τάσσεται κατά οριζόντιων περικοπών σε κρίσιμους τομείς όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα και η πολιτική προστασία.
Για την ενεργειακή κρίση, σημειώνει ότι, μετά και την πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η ανάγκη δημοσιονομικής ευελιξίας βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής συζήτησης, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Τέλος, αναφερόμενος στην Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το β΄ εξάμηνο του 2027, ο Υφυπουργός Εξωτερικών τονίζει ότι αποτελεί «εθνικό στοίχημα και μεγάλη ευκαιρία» για τη χώρα, σε μια περίοδο κρίσιμων αποφάσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και τη διεύρυνση.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Τάσου Χατζηβασιλείου στη «Μακεδονία της Κυριακής».
Τι προμηνύεται μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης;
Το τουρκολιβυκόμνημόνιο ήταν και παραμένει παράνομο. Δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα, αφού έχει συναφθεί ανάμεσα σε χώρες που δεν έχουν παρακείμενη ή αντικείμενη ακτογραμμή. Όποιος δει τον χάρτη, αντιλαμβάνεται το αίολο του πράγματος. Αυτή η εξέλιξη δεν αλλάζει κάτι στην πράξη. Εμείς συνεχίζουμε την πορεία μας. Ξεκινάμε τις συζητήσεις με την Αίγυπτο για την επέκταση της υφιστάμενης συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ. Επιπλέον, παραμένει ενεργός ο σχεδιασμός μας για τα έργα συνδεσιμότητας βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Πάντως, από την πρώτη στιγμή είχαμε ομόθυμη καταδίκη της κύρωσης από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, καθώς και από εταίρους. Όπως είπε ξεκάθαρα και ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, η Ελλάδα θα κινητοποιήσει όλους τους διπλωματικούς μηχανισμούς για την καταγγελία αυτής της κίνησης από τη Βεγγάζη και τη διασφάλιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Επιπλέον, θυμίζω ότι η κύρωση του παράνομου Μνημονίου μπορεί να επιφέρει συνέπειες: από την Ελλάδα περνά η χρηματοδότηση της Λιβύης και της Τουρκίας από την ΕΕ. Διαθέτουμε ισχυρό διπλωματικό κεφάλαιο, πράγμα που ξέρουν όλοι.
Σας ανησυχούν οι πρόσφατες βίαιες διαδηλώσεις που καταγράφονται στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες;
Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία ξεκίνησαν με αφορμή εκπαιδευτικά ζητήματα. Άνθρωποι που αισθάνονται περιθωριοποιημένοι διαμαρτύρονται στους δρόμους. Οι κοινωνίες πρέπει να ακούγονται, όμως δεν μπορούμε να συγχέουμε το δικαίωμα της διαμαρτυρίας με τη βία και τις καταστροφές. Η Ευρώπη έχει την ευκαιρία με το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο να στηρίξει τις πολιτικές συνοχής, προς όφελος των πολιτών της. Αυτό υποστηρίζει σθεναρά και η ελληνική κυβέρνηση.
Φοβάστε ότι οι «φλόγες» των νεανικών διαδηλώσεων θα φτάσουν ως την Ελλάδα;
Πολλοί ευχήθηκαν να δούμε και εδώ παρόμοιες εικόνες. Όμως οι Έλληνες βίωσαν τέτοιες καταστάσεις και ξέρουν πού καταλήγουν. Η χώρα δεν ξαναγυρίζει στην πάνω και την κάτω πλατεία.
Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει δημοσιονομική ισορροπία. Η κυβέρνηση ακούει την κοινωνία και βρίσκεται σε σταθερή επαφή μαζί της. Έχει αξιοποιήσει σημαντικούς πόρους για τη στήριξη των νέων και όσων πολιτών έχουν ανάγκη. Από τα φοιτητικά και στεγαστικά επιδόματα και τη στήριξη των οικογενειών μέχρι τα μέτρα για την ενεργειακή κρίση, η Ελλάδα είναι από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που έχει τη δημοσιονομική δυνατότητα να στηρίζει την κοινωνία.
Μήπως η Ευρώπη άργησε να λύσει μερικά οξεία κοινωνικά προβλήματα, όπως η ακρίβεια και το στεγαστικό;
Έχουν γίνει πολλά, όμως η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί ταχύτερα. Βορειότερες χώρες που εμφανίζουν ελλείμματα, αδυνατούν να δώσουν επιπλέον μέτρα στήριξης, σε αντίθεση με την Ελλάδα. Πράγματι, η ακρίβεια και το στεγαστικό απασχολούν εκατομμύρια Ευρωπαίους. Στις επαφές με ομολόγους μου, υπενθυμίζω την ανάγκη να στηριχθεί η Πολιτική Συνοχής. Η Ευρώπη, στον νέο προϋπολογισμό της, έχει την ευθύνη να διοχετεύσει αυξημένους πόρους για τη στήριξη της ευρωπαϊκής κοινωνίας και της οικονομίας. Δυστυχώς, οι «φειδωλοί» εταίροι έχουν διαφορετική προσέγγιση.
Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ δεν καταγράφηκαν και πολλές συμφωνίες. Γιατί; Πώς διαγράφεται το μέλλον σε ό,τι αφορά στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο;
Δεν ήταν μια εύκολη Σύνοδος. Γι’ αυτό και προγραμματίζεται έκτακτη στα τέλη Νοεμβρίου. Στο ΠΔΠ υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για το ύψος του προϋπολογισμού και την κατανομή των δαπανών. Η Ελλάδα δεν είναι ικανοποιημένη με την πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας, η οποία προβλέπει μείωση 13% για τις δαπάνες άμυνας, μείωση 13% για τις δαπάνες ανταγωνιστικότητας και μείωση 35% στις δαπάνες του μηχανισμού πολιτικής προστασίας. Θέλουμε έναν φιλόδοξο και αξιόπιστο προϋπολογισμό, που να απαντά στις ανάγκες των πολιτών, να αντιμετωπίζει τις τρέχουσες προκλήσεις και να καθιστά την Ευρώπη ισχυρότερη και ανθεκτικότερη έναντι των κινδύνων. Ιδανικός στόχος παραμένει μια πολιτική συμφωνία έως το τέλος του 2026. Άλλωστε, το 2027 είναι χρονιά εκλογών για πολλές ευρωπαϊκές χώρες, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις.
Βλέπετε φως στο τούνελ όσον αφορά τα ευρωπαϊκά μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης;
Όλοι πλέον αναγνωρίζουν το μέγεθος του προβλήματος. Με αφορμή την πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, η ενεργειακή ακρίβεια βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της ευρωπαϊκής συζήτησης. Η θέση του Πρωθυπουργού είναι σαφής: χρειαζόμαστε δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να λαμβάνουν στοχευμένα μέτρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα. Στη Σύνοδο Κορυφής πετύχαμε να περιληφθεί σαφής αναφορά στα συμπεράσματα, καθώς καλείται η Κομισιόν να καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για μέτρα στήριξης στην ενεργειακή κρίση.
Τι να προσδοκούμε από τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου;
Ο Δεκέμβριος θα είναι κρίσιμος, κυρίως για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, την ανταγωνιστικότητα και την ενέργεια. Η πολιτική συζήτηση για το ΠΔΠ πρέπει να προχωρήσει ουσιαστικά, καθώς μια έγκαιρη συμφωνία θα βοηθούσε, ώστε η νέα προγραμματική περίοδος να ξεκινήσει χωρίς προβλήματα το 2028. Η Ελλάδα, ως χώρα που πρωταγωνιστεί στο γκρουπ των «Φίλων της Συνοχής», εργάζεται για μια συμφωνία που θα είναι πραγματικά ευρωπαϊκή και θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής.
Η αντιπολίτευση στην Ελλάδα ασκεί σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για τα ευρωπαϊκά. Το ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι οι επιστολές του κ. Μητσοτάκη είναι για εσωτερική κατανάλωση, ενώ και στην Ελληνική Λύση αμφισβητούν τον διεθνή ρόλο της χώρας. Τι απαντάτε;
Η αντιπολίτευση ειρωνεύτηκε για δήθεν «γαλάζια γράμματα». Με επιστολές Μητσοτάκη ξεκίνησε η συζήτηση για το Ταμείο Ανάκαμψης και τη στρατηγική αυτονομία, αποφασίστηκε το πιστοποιητικό COVID, εξελίχθηκε η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική. Η αντιπολίτευση του φθηνού λαϊκισμού ξεχνά τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια που εξασφάλισε αποκλειστικά η Ελλάδα και επιτρέπει επενδύσεις ύψους 1 δισ. ευρώ σε έργα ενεργειακής ανθεκτικότητας. Οι επιστολές του Πρωθυπουργού έχουν το χρώμα της Εθνικής Ελλάδος και αποτελούν αφορμή για ουσιαστικές διαβουλεύσεις.
Η πραγματικότητα αποτελεί την καλύτερη απάντηση προς την αντιπολίτευση. Η Ελλάδα από το 2019 βρίσκεται ξανά στην καρδιά των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Καταθέτει προτάσεις, χτίζει συμμαχίες και παρεμβαίνει στα μεγάλα ζητήματα. Παράλληλα, προεδρεύει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και προετοιμάζεται για την Προεδρία της ΕΕ.
Να μείνουμε στα ευρωπαϊκά: πόσο κρίσιμη θα είναι η ελληνική Προεδρία στην ΕΕ από την 1η Ιουλίου του 2027;
Η Ελληνική Προεδρία αποτελεί εθνικό στοίχημα και μεγάλη ευκαιρία να αφήσει η χώρα τη δική της σφραγίδα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Θα βρεθούμε στο τιμόνι της Ένωσης σε μια περίοδο κρίσιμων αποφάσεων για τον νέο προϋπολογισμό, την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα, τη διεύρυνση. Στις προτεραιότητές μας βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η ανθεκτικότητα, το μεταναστευτικό και η ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική, με προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο. Με δεδομένες τις διεθνείς εξελίξεις, είναι σαφές ότι η Ελληνική Προεδρία θα κληθεί να διαχειριστεί σύνθετα ζητήματα.
Γιατί -όπως λέει συχνά ο Κυριάκος Μητσοτάκης- χρειάζεται πολιτική σταθερότητα για εκείνη την περίοδο; Μια κυβέρνηση συνεργασίας δεν μπορεί να τα καταφέρει;
Σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, με αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια, η χώρα χρειάζεται σταθερή αυτοδύναμη κυβέρνηση που θα μπορεί να λαμβάνει γρήγορα τις σωστές και αναγκαίες αποφάσεις, χωρίς να αναλώνεται σε κομματικά παζάρια. Οι πολίτες θα κληθούν να αποφασίσουν ποια κυβέρνηση, ποιο κόμμα και ποιος ηγέτης μπορεί να διαχειριστεί τις δύσκολες καταστάσεις, τις κρίσιμες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις και την Ελληνική Προεδρία, καθώς και τις προκλήσεις στην οικονομία και την εξωτερική πολιτική. Το διακύβευμα των εκλογών είναι η πολιτική σταθερότητα, προς όφελος της κοινωνίας. Πιστεύω ότι η αυτοδυναμία είναι απολύτως εφικτή. Σε κάθε περίπτωση, οι πολίτες δείχνουν τον δρόμο. Θα κριθούμε στο τέλος της τετραετίας για το έργο μας και για το σχέδιό μας για την Ελλάδα του 2030.
