Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα το όγδοο και το ένατο αίτημα πληρωμής της Ελλάδας, συνολικού ύψους 11,32 δισ. ευρώ, στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), ο οποίος συνιστά το κεντρικό στοιχείο του
Πλέον, με αυτά τα δύο τελικά αιτήματα πληρωμής, η Ελλάδα έχει υλοποιήσει όλες τις μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που συνολικά ανέρχονται σε 35,95 δισ. ευρώ (ποσό που αντιστοιχεί στο 100% της χρηματοδότησής της από τον ΜΑΑ).
Είναι ένα σημαντικό ορόσημο στην υλοποίηση του ΜΑΑ που καταδεικνύει τη δέσμευση της Ελλάδας να προβεί σε μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στο πλαίσιο του εθνικού της σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα 37 ορόσημα και τους 12 στόχους που ορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για το όγδοο αίτημα πληρωμής, καθώς και τα 106 ορόσημα και τους 17 στόχους που ορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου για το ένατο αίτημα πληρωμής. Οι εκταμιεύσεις αντιστοιχούν σε μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που θα φέρουν θετικές αλλαγές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην Ελλάδα, στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, της διαχείρισης των υδάτων και της αναδάσωσης, της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης, της δημόσιας διοίκησης, της φορολογίας, του δικαστικού συστήματος, της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για ιδιωτικές επενδύσεις, και των υποδομών μεταφορών.
Κάποια βασικά μέτρα στο όγδοο αίτημα πληρωμής είναι τα εξής:
- Ενίσχυση του σιδηροδρομικού τομέα, με την έγκριση ενός πολυετούς προγράμματος επενδύσεων και συντήρησης του ΟΣΕ, τη σύναψη συμφωνίας βάσει επιδόσεων μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του ΟΣΕ με σαφείς στόχους για την αναβάθμιση βασικών συστημάτων και υποδομών ασφάλειας, τη βελτίωση της ικανοποίησης των πελατών, τη βελτίωση των προσλήψεων και της εταιρικής διακυβέρνησης, καθώς και τον διορισμό τεχνικού συμβούλου για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας της εταιρείας.
- Βελτίωση των διαστημικών ικανοτήτων της Ελλάδας, με την εκτόξευση μιας συστοιχίας μικρών δορυφόρων για σκοπούς ασφαλούς συνδεσιμότητας και γεωσκόπησης, αλλά και για την την ανίχνευση δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών, τη θαλάσσια επιτήρηση, και την παρακολούθηση της γεωργίας, των δασών και των υδάτινων πόρων.
- Στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), με κουπόνια που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να επενδύουν σε ψηφιακά προϊόντα και υπηρεσίες.
- Επενδύσεις σε τουριστικές δεξιότητες, με την κατάρτιση 18.000 εργαζομένων σε τομείς όπως οι υπηρεσίες υποδοχής, οι ψηφιακές ικανότητες, οι μαγειρικές τέχνες, και η υγιεινή και ασφάλεια.
- Διεύρυνση της συμμετοχής στην καθαρή ενέργεια, με τη δημιουργία του μητρώου αυτοκαταναλωτών και την παροχή τεχνικής βοήθειας στις ενεργειακές κοινότητες.
- Εκσυγχρονισμός της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη και βελτίωση της ποιότητας της περίθαλψης, με νέες διαδικτυακές πλατφόρμες για την εγγραφή σε προσωπικό γιατρό και τις παραπομπές σε ειδικούς, παράλληλα με ένα νομικό πλαίσιο για την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης, την ασφάλεια και τη συμμετοχή των ασθενών.
- Καλύτερη πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή στέγαση μέσω του προγράμματος «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», το οποίο υποστηρίζεται από δάνεια του ΜΑΑ και συγχρηματοδοτούμενα ενυπόθηκα δάνεια.
- Κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων με εταιρικά συγχρηματοδοτούμενα δάνεια, εγγυήσεις InvestEUγια τις ΜΜΕ, και στήριξη μετοχικού κεφαλαίου για καινοτόμες εταιρείες.
Κάποια βασικά μέτρα στο ένατο αίτημα πληρωμής είναι τα εξής:
- Σύνδεση των Κυκλάδων με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από την τοπική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα.
- Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης πάνω από 69.000 κατοικιών, συμπεριλαμβανομένων των κατοικιών όπου ζουν ευάλωτα νοικοκυριά, μειώνοντας έτσι την κατανάλωση ενέργειας και τους λογαριασμούς.
- Ψηφιοποίηση τουλάχιστον 1 δισεκατομμυρίου σελίδων από τα δημόσια αρχεία, μαζί με μεταδεδομένα, και ενσωμάτωσή τους στα υφιστάμενα συστήματα.
- Ανακαίνιση 52 νοσοκομείων και 91 κέντρων υγείας σε ολόκληρη τη χώρα.
- Προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού της υγειονομικής περίθαλψης, με την ανάπτυξη του συστήματος ενημέρωσης για τον καρκίνο στα νοσοκομεία, την επέκταση του δικτύου τηλεϊατρικής, τη δημιουργία του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΕΗΦΥ), την αναβάθμιση των συστημάτων νοσοκομειακών πληροφοριών, και την αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ).
- Επέκταση, ανακατασκευή και αναβάθμιση οδικών, σιδηροδρομικών, λιμενικών και αερολιμενικών υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή έχει πλέον αποστείλει την προκαταρκτική αξιολόγησή της σχετικά με την εκπλήρωση από την Ελλάδα των οροσήμων και των στόχων που απαιτούνται για αυτές τις δύο πληρωμές στην Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ), η οποία έχει στη διάθεσή της τέσσερις εβδομάδες για να γνωμοδοτήσει σχετικά. Οι πληρωμές προς την Ελλάδα θα μπορούν να εκταμιευθούν μετά τη θετική γνώμη της ΟΔΕ και την έκδοση απόφασης πληρωμής από την Επιτροπή.
Ιστορικό
Η Ελλάδα υπέβαλε το όγδοο αίτημα πληρωμής της στις 25 Μαΐου 2026 και το ένατο στις 29 Σεπτεμβρίου 2026.
Το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Το σχέδιο θα χρηματοδοτηθεί με επιχορηγήσεις ύψους 18,2 δισ. ευρώ και δάνεια ύψους 17,7 δισ. ευρώ. Τα αιτήματα πληρωμής που προκαταρκτικά εγκρίθηκαν σήμερα έρχονται σε συνέχεια του έβδομου αιτήματος πληρωμής της Ελλάδας, το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 26 Μαρτίου 2026 και καταβλήθηκε στην Ελλάδα στις 23 Απριλίου 2026.
Με το σημερινό αίτημα πληρωμής, τα συνολικά κονδύλια που έχουν καταβληθεί στην Ελλάδα στο πλαίσιο του ΜΑΑ θα ανέλθουν σε 35,95 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένης της προχρηματοδότησης (τον Αύγουστο του 2021 εκταμιεύθηκαν 3,96 δισ. ευρώ και τον Ιανουάριο του 2024 159 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του REPowerEU).
Αυτό σημαίνει ότι όταν εγκριθεί το αίτημα πληρωμής, θα έχει εκταμιευθεί το 100% της χρηματοδότησης που είχε διατεθεί στην Ελλάδα στο πλαίσιο του οικείου της σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς έχει εκπληρωθεί το σύνολο των 376 οροσήμων και στόχων.
Ενόψει της λήξης του μηχανισμού στο τέλος του 2026, τα κράτη μέλη έπρεπε να υλοποιήσουν όλα τα ορόσημα και τους στόχους που εκκρεμούσαν έως τις 31 Αυγούστου 2026 και να υποβάλουν τα τελευταία τους αιτήματα πληρωμής έως το τέλος Σεπτεμβρίου του 2026.
