Ορισμένα από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα, μεταξύ άλλων για την κατάθλιψη, τη ΔΕΠΥ, την υπέρταση και τις καρδιακές παθήσεις, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης και άλλων προβλημάτων που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη. Καθώς οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι και εντονότεροι λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να επηρεάζει την ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.
Η 28χρονη Ileana Okumus το διαπίστωσε στη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου στην Ευρώπη. Ζώντας σε διαμέρισμα τελευταίου ορόφου στις Βρυξέλλες χωρίς κλιματισμό, δυσκολευόταν πολύ περισσότερο από άλλους να αντιμετωπίσει τη ζέστη. Μια ημέρα η θερμοκρασία στο σπίτι έφτασε τους 34°C και ένιωθε τόσο εξαντλημένη που κοιμήθηκε σχεδόν 18 ώρες. Μόνο όταν διάβασε εμπειρίες άλλων ανθρώπων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνέδεσε τα συμπτώματά της με τα φάρμακα που λάμβανε για κατάθλιψη και άγχος.
Πολλά ψυχιατρικά φάρμακα επηρεάζουν τον υποθάλαμο, την περιοχή του εγκεφάλου που συμμετέχει στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος. Τα αντικαταθλιπτικά SSRI και SNRI, όπως η σερτραλίνη, η φλουοξετίνη, η εσιταλοπράμη και η βενλαφαξίνη, μπορούν να προκαλέσουν υπερβολική εφίδρωση. Η απώλεια ιδρώτα οδηγεί σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών και, όταν συνδυάζεται με υψηλές θερμοκρασίες, μπορεί να επιδεινώσει σημαντικά την αφυδάτωση.
Άλλο πρόβλημα παρουσιάζουν τα παλαιότερα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, τα οποία μπορεί είτε να προκαλούν υπερβολική εφίδρωση είτε να την περιορίζουν. Στη δεύτερη περίπτωση, το σώμα δυσκολεύεται να αποβάλει θερμότητα και η θερμοκρασία του μπορεί να αυξηθεί. Παρόμοια δράση έχουν και άλλα αντιχολινεργικά φάρμακα, τα οποία χρησιμοποιούνται για παθήσεις όπως η Νόσος Πάρκινσον, η υπερδραστήρια ουροδόχος κύστη, ορισμένες αναπνευστικές παθήσεις και οι αλλεργίες.
Τα αντιψυχωσικά, που χορηγούνται μεταξύ άλλων για τη σχιζοφρένεια και τη διπολική διαταραχή, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τους μηχανισμούς ψύξης του οργανισμού. Παράλληλα, τα διεγερτικά για τη ΔΕΠΥ, όπως η μεθυλφαινιδάτη (Ritalin), αυξάνουν την παραγωγή θερμότητας και περιορίζουν τη διαστολή των αγγείων, δυσκολεύοντας την αποβολή της θερμότητας. Επιπλέον, μπορεί να κάνουν ένα άτομο να μην αντιλαμβάνεται έγκαιρα ότι υπερθερμαίνεται.
Κίνδυνο παρουσιάζουν και αρκετά φάρμακα για την υπέρταση και τις καρδιακές παθήσεις. Τα διουρητικά αυξάνουν την απώλεια υγρών, ενώ οι αναστολείς ACE και οι αναστολείς των υποδοχέων αγγειοτενσίνης (ARBs) μπορεί να επηρεάσουν την ισορροπία των ηλεκτρολυτών και τον μηχανισμό που προκαλεί το αίσθημα της δίψας. Ο συνδυασμός αυτών των επιδράσεων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή αφυδάτωση και, σε ακραίες περιπτώσεις, να αυξήσει τον κίνδυνο νεφρικής ανεπάρκειας, εμφράγματος και άλλων βλαβών οργάνων.
Οι β-αναστολείς, που χρησιμοποιούνται ευρέως για καρδιαγγειακά προβλήματα, μπορούν επίσης να περιορίσουν τη ροή αίματος προς το δέρμα, μειώνοντας την ικανότητα του σώματος να αποβάλλει θερμότητα. Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος όταν κάποιος λαμβάνει πολλά φάρμακα ταυτόχρονα, καθώς οι επιδράσεις τους μπορεί να αλληλοενισχύονται. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο θερμικής εξάντλησης και συχνά λαμβάνουν περισσότερα φάρμακα. Παράγοντες όπως η εργασία σε εξωτερικούς χώρους, η διαμονή σε περιοχές με έντονο φαινόμενο «αστικής θερμικής νησίδας» και η έλλειψη κλιματισμού αυξάνουν επιπλέον τον κίνδυνο. Οι ειδικοί συνιστούν επαρκή πρόσληψη υγρών, αποφυγή της έντονης ζέστης και αναζήτηση δροσερών χώρων.
Ωστόσο, κανείς δεν πρέπει να διακόπτει ή να αλλάζει τη φαρμακευτική του αγωγή χωρίς να συμβουλευτεί τον γιατρό του. Οι ειδικοί ζητούν καλύτερη ενημέρωση τόσο των ασθενών όσο και των γιατρών σχετικά με τις επιπτώσεις της ζέστης στα φάρμακα. Σε περίπτωση σύγχυσης, αλλαγής της νοητικής κατάστασης ή ασυνήθιστης συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια μεγάλης ζέστης, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να πρόκειται για θερμοπληξία.
