Λέμε τη φράση «φτου φτου σκόρδα» ως μια παραδοσιακή, λαϊκή αποτρεπτική ευχή για να διώξουμε το «κακό μάτι» (τη βασκανία) και την αρνητική ενέργεια. Χρησιμοποιείται κυρίως όταν θαυμάζουμε ή επαινούμε κάποιον, ώστε ο υπερβολικός θαυμασμός μας να μην του προκαλέσει άθελά του κακό ή κακοτυχία.
Η έκφραση συνδυάζει δύο πολύ ισχυρά σύμβολα προστασίας της ελληνικής λαογραφίας:1. Το «Φτου» (Το φτύσιμο)
- Συμβολική απόρριψη: Το φτύσιμο (ή ο ήχος του) λειτουργεί ως πράξη αποστροφής. Δείχνει ότι πετάμε μακριά οτιδήποτε κακό ή μιασμένο.
- Αρχαία ρίζα: Η συνήθεια αυτή έρχεται από την αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι το σάλιο έχει μαγικές ιδιότητες και μπορεί να κρατήσει μακριά τους δαίμονες και τη ζηλοφθονία των θεών.
2. Το Σκόρδο
- Έντονη οσμή: Λόγω της καυτερής του γεύσης και της έντονης μυρωδιάς του, οι άνθρωποι πίστευαν από το Μεσαίωνα και την αρχαιότητα ότι έχει τη δύναμη να απωθεί τα κακά πνεύματα, τους βρικόλακες και τις αρνητικές επιρροές.
- Φυσικό φυλαχτό: Πέρα από τη φράση, συνηθίζεται ακόμα και σήμερα να κρεμούν πλεξούδες από σκόρδα στα σπίτια ή μικρά ομοιώματα σκόρδου στα ρούχα των μωρών για προστασία.
Συνδυάζοντας λοιπόν τις δύο αυτές ενέργειες, το «φτου φτου σκόρδα» λειτουργεί σαν ένα «λεκτικό φυλαχτό» που θωρακίζει τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας από κάθε είδους ζήλια ή κακόβουλη σκέψη.
